Β' ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ Ο.ΣΥ.Κ.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
  Η σωστή υπαγωγή των εργαζομένων στην κοινωνική ασφάλιση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ορθή ασφαλιστική τους κάλυψη και την κατοχύρωση των ασφαλιστικών τους δικαιωμάτων.

  Ο υπολογισμός των ποσοστών ασφαλίστρων είναι πολλές φορές αποτέλεσμα μιας κοπιαστικής αναζήτησης σε νόμους, κανονισμούς και εγκυκλίους. Το Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού των διαδικασιών του και της εφαρμογής του νέου συστήματος ασφάλισης από 1/1/2002 μέσω των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων, εξέδωσε τον Οδηγό Σύνδεσης Κωδικών (Ο.ΣΥ.Κ.), ένα ολοκληρωμένο εργαλείο το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την ορθή υπαγωγή των εργαζομένων στην ασφάλιση του ΙΚΑ.

  Ο Οδηγός Σύνδεσης Κωδικών συνδέει την οικονομική δραστηριότητα της επιχείρησης και την ειδικότητα του ασφαλισμένου με την ασφαλιστική του κάλυψη. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται όχι μόνο η δυνατότητα της σωστής υπαγωγής, αλλά και η δυνατότητα άντλησης πλήθους στατιστικών στοιχείων. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα για την αναδιοργάνωση και ενδυνάμωση του κοινωνικού ρόλου της ασφάλισης.

  Μετά την εφαρμογή του νέου συστήματος ασφάλισης και την εμπειρία που αποκτήθηκε, το ΙΚΑ παρουσιάζει τη Β΄ ανανεωμένη έκδοση του Οδηγού Σύνδεσης Κωδικών με τις τροποποιήσεις και τις συμπληρώσεις που επήλθαν στην ύλη του, προκειμένου να καταστεί περισσότερο πλήρης, εύχρηστος και αποτελεσματικός.

Οι αλλαγές της ύλης αφορούν:   Ευελπιστούμε ότι η αναθεωρημένη Β΄ έκδοση του Ο.ΣΥ.Κ θα καλύψει πληρέστερα τις ανάγκες του νέου συστήματος ασφάλισης.
Από τη Διοίκηση του Ι.Κ.Α.



Οδηγός Σύνδεσης Κωδικών

Επαγγελματικής δραστηριότητας
Ειδικότητας εργαζομένων
Πακέτων κάλυψης


  Ένα σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν μέχρι σήμερα οι εργοδότες, ασφαλισμένοι αλλά και οι υπηρεσίες του ΙΚΑ ήταν το θέμα της υπαγωγής των ασφαλισμένων στο σωστό κλάδο ασφάλισης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

  Οι σχετικές διατάξεις, αποφάσεις οδηγίες κ.λ.π. ήταν διάσπαρτες και η πρόσβαση σ΄ αυτές μάλλον δύσκολη και χρονοβόρα.

  Τα προβλήματα αυτά είχαν σαν αποτέλεσμα σε πάρα πολλές περιπτώσεις η ασφάλιση να μην γίνεται στον σωστό κλάδο. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ότι ο έλεγχος του ΙΚΑ δεν πραγματοποιείτο σε πυκνά χρονικά διαστήματα ή δεν ήταν αρκετά λεπτομερής είχε σαν αποτέλεσμα το λάθος να συνεχίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η καθυστέρηση στην επισήμανση των λαθών είχε σαν αποτέλεσμα η οποιαδήποτε προσπάθεια διόρθωσης να προκαλεί σοβαρές και μάλλον δικαιολογημένες αντιδράσεις, τόσο από πλευράς εργοδοτών όπως στην περίπτωση που προέκυπτε ανάγκη συμπληρωματικής ασφαλιστικής κάλυψης (διαφορές ασφαλίστρου με τα πρόσθετα τέλη) όσο και από την πλευρά των ασφαλισμένων όπως στην περίπτωση ακύρωσης υπαγωγής στην προστασία του Κανονισμού Βαρέων και Ανθυγιεινών επαγγελμάτων, (ΚΒΑΕ), υποχρεωτική ασφ/ση στο ΙΚΑ - ΤΕΑΜ κ.λ.π.

  Σκοπός του παρόντος είναι δώσει λύση στα παραπάνω προβλήματα και να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο στα πλαίσια των μηχανογραφικών εφαρμογών στο ΙΚΑ τόσο κατά το στάδιο της Πανελλαδικής Εφαρμογής της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (Α.Π.Δ.) όσο και του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος στην συνέχεια.

Μεθοδολογία Κωδικοποίησης

  Η Μεθοδολογία η οποία ακολουθήθηκε για την δημιουργία του παρόντος οδηγού στηρίχθηκε στο γεγονός ότι για να προσδιορισθεί ο σωστός κλάδος ασφάλισης (ή Πακέτο ασφ/κής κάλυψης όπως θα ονομάζεται στο εξής) πρέπει να προσδιορίσουμε τον κλάδο επαγγελματικής δραστηριότητας του εργοδότη και την ειδικότητα του ασφ/νου. Ο συνδυασμός των δύο αυτών στοιχείων θα πρέπει να αντιστοιχεί σε ένα και μόνο πακέτο κάλυψης. Για το λόγο αυτό τόσο ο κλάδος επαγγελματικής δραστηριότητας όσο και η ειδικότητα του ασφ/νου θα πρέπει να εξειδικευτούν και να προσδιοριστούν με κωδικούς αριθμούς σε τέτοιο βαθμό, ώστε σε κάθε περίπτωση να ισχύει η μονοσήμαντη αντιστοίχηση του συνδυασμού δραστηριότητας - ειδικότητας σε ένα πακέτο κάλυψης.

  Για το προσδιορισμό της επαγγελματικής δραστηριότητας χρησιμοποιήθηκε η κωδικοποίηση όπως έχει καταγραφεί στο βιβλίο ΣΤΑΚΟΔ - 91,ενώ για το προσδιορισμό της ειδικότητας χρησιμοποιήθηκε το βιβλίο ΣΤΕΠ - 92.Τα βιβλία αυτά είναι εκδόσεις της Εθνικής Στατιστικής υπηρεσίας.

Κωδικός Δραστηριότητας

  Πρόκειται για ένα τετραψήφιο αριθμό που προσδιορίζει την επαγγελματική δραστηριότητα του εργοδότη. Τα τρία πρώτα ψηφία είναι τα ίδια που χρησιμοποιήθηκαν στην κωδικοποίηση του ΣΤΑΚΟΔ 91 και κατά κανόνα στην κωδικοποίηση που χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών (ΔΟΥ) γεγονός που διευκολύνει την αναζήτηση και την εξεύρεση τους. Στις λίγες περιπτώσεις που τα ψηφία του κωδικού αριθμού δραστηριότητας που έχει αποδοθεί από την ΔOY δεν συμφωνεί με τα αντίστοιχα ψηφία του ΚΑΔ ΙΚΑ θα χρησιμοποιείται υποχρεωτικά ο ΚΑΔ ΙΚΑ όπως αναφέρεται στον ΟΣΥΚ άλλως θα προκύπτει ΚΑΔ ΙΚΑ λανθασμένος ή ανύπαρκτος. Στα τρία αυτά ψηφία προστέθηκε τέταρτο ανεξάρτητο του ΚΑΔ, για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους: είτε για να εξειδικευτεί περισσότερο η δραστηριότητα της επιχείρησης είτε για λόγους που είχαν σχέση μόνο με την ασφάλιση των εργαζομένων και όχι με το είδος της δραστηριότητας της επιχείρησης.

  Έτσι διακρίνουμε επιχειρήσεις:
  1. Ανάλογα με το μέγεθος αυτών σε Βιομηχανίες - Βιοτεχνίες όπου παρατηρείται διαφορετική ασφαλιστική κάλυψη του προσωπικού τους κυρίως όσον αφορά υποχρέωση καταβολής εισφορών επαγγελματικού κινδύνου ή Βαρέων Επαγγελμάτων (ΚΒΑΕ).
    Κατά κοινή αποδοχή ως βιομηχανίες θεωρούνται οι επιχειρήσεις οι οποίες απασχολούν περισσότερα από δέκα (10) άτομα και με την χρησιμοποίηση αξιόλογων κεφαλαίων και μηχανικών ή χημικών μέσων προβαίνουν στην παραγωγή τυποποιημένων κατά βάση προϊόντων είναι δε εγγεγραμμένες στο αντίστοιχο επιμελητήριο.
  2. Ανάλογα με την υπαγωγή του προσωπικού τους στην ασφάλιση άλλου επικουρικού Ταμείου π.χ. εμπορικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις υδάτινων μεταφορών, ταξιδιωτικά γραφεία, Παιδεία, ποτοποιία, κ.λ.π.
  3. Ανάλογα με την υπαγωγή του προσωπικού τους στην ασφάλιση για κάποιο κλάδο σε άλλο φορέα π.χ. ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, κ.λ.π.
  4. Ανάλογα με τον τόπο δραστηριότητας π.χ. κατασκευαστικές εταιρείες που πραγματοποιούν εργασίες στο εξωτερικό.
  Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις προέκυψε η ανάγκη οι ίδιες επιχειρήσεις να καταχωρούν το προσωπικό τους σε διαφορετικό Κωδικό δραστηριότητας ανάλογα αν είναι παλαιοί ή νέοι ασφαλισμένοι, π.χ. αεροπορικές επιχειρήσεις ή ανάλογα με το αν είναι τακτικό ή έκτακτο π.χ. Ελληνική βιομηχανία Ζάχαρης, ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΛΤΑ, ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ.

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥ

  Σε κάθε δραστηριότητα όπως αυτές προσδιορίστηκαν παραπάνω ή σε ομάδες δραστηριοτήτων που είχαν ίδια ασφαλιστική κάλυψη και τις ίδιες περίπου ειδικότητες δημιουργήθηκαν κατάλογοι (λίστες) με όλες τις πιθανές ειδικότητες που θα μπορούσαν να συναντηθούν. Βασική πηγή πληροφοριών απετέλεσε το βιβλίο της ΕΣΥΕΑ ΣΤΕΠ 92, το οποίο καλύπτει σε μεγάλο βαθμό το πλήθος των ειδικοτήτων. Χρησιμοποιήθηκαν κατ΄ αρχήν τα τέσσερα πρώτα ψηφία κωδικοποίησης του ΣΤΕΠ και προστέθηκαν δύο ψηφία προκειμένου να εξειδικευτεί περισσότερο η συγκεκριμένη ειδικότητα στις περιπτώσεις όπου με τον ίδιο κωδικό του ΣΤΕΠ περιγράφονταν ειδικότητες που είχαν διαφορετικό πακέτο κάλυψης.

  π.χ.
  913210 Καθαριστής γραφείων και άλλων χώρων με πλήρη απασχόληση
  913220 Καθαριστής γραφείων και άλλων χώρων με μειωμένη απασχόληση

  Η διάκριση έγινε επειδή στην πρώτη περίπτωση καταβάλλονται εισφορές ΚΒΑΕ ενώ στην δεύτερη όχι. Πλήρης θεωρείται η απασχόληση όταν καταβάλλεται στον εργαζόμενο το σύνολο των αποδοχών που προβλέπονται από την οικεία συλλογική Σύμβαση εργασίας ή όταν διαρκεί τουλάχιστον 30 ώρες κάθε εβδομάδα.

  Το ίδιο συμβαίνει με τους ηλεκτροτεχνίτες για τους οποίους η κατοχή αδείας εγκαταστάτη και πτυχίου Μέσης Σχολής συνεπάγεται ασφάλιση στον ΚΒΑΕ ενώ οι μη αδειούχοι και Πτυχιούχοι Μέσης Σχολής δεν καλύπτονται.

  Επίσης τέτοιου είδους διακρίσεις στις ίδιες ειδικότητες έγιναν σε κάποιες περιπτώσεις ανάλογα με το χώρο απασχόλησης π.χ εντός υπόγειας στοάς, εντός εργοστασιακού χώρου κ.λ.π.

  Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, προέκυψε η ανάγκη να περιγραφεί ως ειδικότητα απασχόληση εργαζομένων σε συγκεκριμένο χώρο όταν είχαν την ίδια ασφαλιστική αντιμετώπιση ανεξάρτητα από το είδος εργασίας που πραγματοποιούσαν π.χ. εργαζόμενοι σε συγκεκριμένα τμήματα εργοστασίου Υμηττού της ΠΥΡ - ΚΑΛ ΑΕ. Χαρακτηρίστηκαν επίσης ως ειδικότητες συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων που είχαν ενιαία ασφαλιστική κάλυψη ανεξάρτητα από την ειδικότητα ή τα καθήκοντα που ασκούσαν. Η περίπτωση αυτή παρουσιάστηκε σε δραστηριότητες του δημοσίου τομέα.

Κωδικοί πακέτου κάλυψης.

  Οι κωδικοί πακέτου κάλυψης είναι τριψήφιοι αριθμοί μοναδικοί για κάθε συνδυασμό των επιμέρους κλάδων ασφάλισης τόσο του ΙΚΑ όσο και των κλάδων και λογαριασμών κοινωνικής πολιτικής για τα οποία εισπράττονται η συνεισπράττονται οι ασφαλιστικές εισφορές. Οι κωδικοί αυτοί είχαν δημιουργηθεί από άλλη ομάδα Υπαλλήλων του ΙΚΑ υπό την εποπτεία του Συμβούλου Διοίκηση κ. Γ. Ψηλού.

Ειδικές Περιπτώσεις Ασφάλισης

  Με την δημιουργία καταλόγων για κάθε δραστηριότητα ή ομάδα δραστηριοτήτων με όλες τις πιθανές ειδικότητες και την σύνδεση κάθε μιας απ΄ αυτές με τον αντίστοιχο κωδικό πακέτου κάλυψης καλύπτονται οι κανονικές περιπτώσεις ασφάλισης. Υπάρχουν ωστόσο πολλές περιπτώσεις στις οποίες το πακέτο κάλυψης διαφοροποιείται. Τέτοιες περιπτώσεις είναι οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι, οι απασχολούμενοι με σύμβαση μίσθωσης έργου, απασχολούμενοι συγγενείς άλφα και βήτα βαθμού στην ατομική επιχείρηση του εργοδότη τους, πολλαπλώς απασχολούμενοι και υπαγόμενοι για διάφορους κλάδους στην ασφάλιση άλλου φορέα.

  Οι περιπτώσεις αυτές ανέρχονται σε 34 και έχουν καταχωρηθεί κατ‘ αύξοντα αριθμό στην πρώτη σελίδα του ένθετου των ειδικών περιπτώσεων. Με βάση την αρίθμηση αυτή δημιουργήθηκαν πίνακες που περιλαμβάνουν 34 στήλες κάθε μια από τις οποίες αντιστοιχεί σε μια ειδική περίπτωση. Στις γραμμές των πινάκων αναγράφεται ο κωδικός των βασικών πακέτων κάλυψης και ακολουθεί λεκτική περιγραφή αυτού π. χ 101 ΜΙΚΤΑ ΙΚΑ ΤΕΑΜ. Το ακόλουθο παράδειγμα επεξηγεί την λειτουργία των πινάκων αυτών.

Παράδειγμα:
  ιδιοκτήτης συνεργείου απασχολεί σ΄ αυτό το γιο του με ειδικότητα μηχανικό αυτοκινήτων. Για την καταχώρησή του ακολουθούνται τα εξής βήματα.

  1. Αναζητείται από το ευρετήριο ο κωδικός δραστηριότητας. Στην προκειμένη περίπτωση είναι 5020
  2. Στον κατάλογο που περιγράφονται οι ειδικότητες για την συγκεκριμένη επαγγελματική δραστηριότητα, βρίσκεται η ειδικότητα του μηχανικού αυτοκινήτου. Ο κωδικός είναι 741000 και ο κωδικό πακέτου κάλυψης που αντιστοιχεί σε αυτή 102
  3. Στον κατάλογο των ειδικών περιπτώσεων ασφάλισης η συγκεκριμένη περίπτωση(Συγγενείς α και β βαθμού με τον εργοδότη σε ατομική επιχείρηση) έχει καταχωρηθεί με αριθμό 8.Στο πεδίο 31 της ΑΠΔ καταχωρείται ο αριθμός 8
  4. Αναζητείται στους πίνακες των ειδικών περιπτώσεων ο κωδικός πακέτου κάλυψης:102. Βρίσκεται στη γραμμή:2 του πίνακα 1.Στη στήλη με αριθμό 8 και στη σειρά 2 αντιστοιχεί ο κωδικός πακέτου κάλυψης για τον συγκεκριμένο ασφαλισμένο ο οποίος για την συγκεκριμένη περίπτωση είναι ο 155.Στην ΑΠΕ, στο πεδίο 32 αντί του 102 θα καταχωρηθεί ο αριθμός 155
Χρήση του Οδηγού

  Η συνηθισμένη χρήση του Οδηγού περιλαμβάνει τα εξής βήματα:
  1. Εντοπισμός του ΚΑΔ ΙΚΑ εργοδότη μέσω του ευρετηρίου. Μετάβαση στην υποδεικνυόμενη σελίδα.
  2. Έλεγχος των πιθανών διαφοροποιήσεων του ΚΑΔ ΙΚΑ και εντοπισμός της στήλης αναζήτησης του πακέτου κάλυψης (εφόσον είναι περισσότερες από μία).
  3. Εντοπισμός της ειδικότητας του εργαζομένου, μέσω ανάγνωσης του συνόλου των ειδικοτήτων που περιλαμβάνονται στον ΚΑΔ ΙΚΑ προς αποφυγή παράλειψης ειδικών περιπτώσεων.
  4. Ανάγνωση του αντίστοιχου κωδικού πακέτου κάλυψης.
  5. Έλεγχος τυχόν ύπαρξης ειδικών περιπτώσεων (συνταξιούχοι, μέλη οικογένειας κλπ) με αναφορά στο ειδικό ευρετήριο. Η αναζήτηση γίνεται με διασταύρωση της ειδικής περίπτωσης με το ευρεθέν πακέτο κάλυψης στο βήμα 4.
   Στην περίπτωση αυτή σαν πακέτο κάλυψης λαμβάνεται αυτό που αντιστοιχεί στην συγκεκριμένη ειδική περίπτωση και όχι το βασικό που βρέθηκε στο βήμα 4. Σε κάθε περίπτωση η αναζήτηση πρέπει να καταλήξει σε ένα μοναδικό κωδικό πακέτου κάλυψης. Τα ποσοστά ασφάλισης εργοδότη - ασφαλισμένου ανά κωδικό πακέτου κάλυψης παρουσιάζονται στο τέλος της ενότητας του οικείου ΚΑΔ ΙΚΑ Η ανάλυση των ποσοστών σε κλάδους και λογαριασμούς παρατίθεται στο παράρτημα Α.

Παραδείγματα χρήσης:

  Α) Ιδιοκτήτης βιομηχανίας επίπλων απασχολεί ένα λουστραδόρο και ένα υπάλληλο γραφείου και θέλει να τους καταχωρήσει.

  Τα βήματα που ακολουθεί από τον Ο.ΣΥ.Κ. είναι τα εξής:
  1. Επιλέγει τον κωδικό επαγγελματικής δραστηριότητας (ΚΑΔ ΙΚΑ) που είναι ( 3611 )
  2. Επισημαίνει και επιλέγει τους κωδικούς των ειδικοτήτων λουστραδόρος ( 841030 ) - υπάλληλος γραφείου ( 419000 )
  3. Στην ίδια σειρά που αναγράφεται ο κωδικός της ειδικότητας και δεξιά της περιγραφής επιλέγουμε από την ίδια στήλη που αναγράφεται ο ΚΑΔ ΙΚΑ τον κωδικό του πακέτου κάλυψης που είναι ( 106 ) και ( 101 ) αντίστοιχα.

  Στην περίπτωση που η επιχείρηση έχει χαρακτηρισθεί Βιοτεχνία οι αντίστοιχοι κωδικοί θα έχουν ως εξής:
  1. Κωδικός δραστηριότητας ( 3612 )
  2. Κωδικός ειδικότητας ( 841030 ) - Κωδικός πακέτου κάλυψης ( 105 )
  3. Κωδικός ειδικότητας ( 419000 ) - Κωδικός πακέτου κάλυψης ( 101 )

  B) Ιδιοκτήτης κατασκευαστικής εταιρείας απασχολεί ένα αρχιτέκτονα και ένα υπάλληλο γραφείου παράλληλα απασχολεί τεχνίτες οικοδόμους διαφόρων ειδικοτήτων σε οικοδομοτεχνικό έργο που εκτελεί και θέλει να τους καταχωρήσει.

  Τα βήματα που ακολουθεί από τον Ο.ΣΥ.Κ. είναι τα εξής:

  Γ) ΝΠΔΔ ( Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ) απασχολεί μόνιμο προσωπικό που ασφαλίζεται με βάση τις διατάξεις του Ν.3163/55 και θέλει να τους καταχωρήσει.
  Τα βήματα που ακολουθεί από τον Ο.ΣΥ.Κ. είναι τα εξής:
  1. Επιλέγει τον κωδικό της επαγγελματικής δραστηριότητας (ΚΑΔ ΙΚΑ) που είναι ( 7521 )
  2. Επισημαίνει και επιλέγει τον κωδικό της ειδικότητας που ανάλογα την περίπτωση θα έχει ως εξής:
    • Για σύνταξη ο κωδικός είναι ( 344310 )
    • Για ασθένεια ο κωδικός είναι ( 344330 )
    • Για Δώρα και Επιδόματα είναι ( 344320 )
  3. Στην ίδια σειρά που αναγράφεται ο κωδικός της ειδικότητας και δεξιά της περιγραφής επιλέγουμε από την ίδια στήλη που αναγράφεται ο ΚΑΔ ΙΚΑ τον κωδικό του πακέτου κάλυψης που είναι ( 507 ), ( 501 ) και ( 508 ) αντίστοιχα.

ΠΗΓΕΣ

  Για την υπαγωγή στο ΚΒΑΕ βλέπε ΚΑ άρθρο 102 παρ. 2
  Για την ασφάλιση συνταξιούχων βλέπε πίνακες ειδικών περιπτώσεων 1-2-3-4


ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΟΣΥΚ Οδηγός Σύνδεσης Κωδικών
ΚΑΔ ΙΚΑ Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας για το ΙΚΑ
ΚΠΚ Κωδικός Πακέτου Κάλυψης
ΚΒΑΕ Κανονισμός Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων
ΚΑ Κανονισμός Ασφάλισης
ΣΤΑΚΟΔ Στατιστική Ταξινόμηση των Κλάδων Οικονομικής Δραστηριότητας
ΣΤΕΠ Στατιστική Ταξινόμηση των Επαγγελμάτων
μ.α.κ. μη αλλαχού κατατασσόμενοι
κ.π.α.ε. και προς αυτούς εξομοιούμενοι
ΕΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΟΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ